Onze maatschappij lijdt aan een Onpersoonlijkheidsstoornis

Als mensen een persoonlijkheidsstoornis hebben dan wil dat zeggen dat ze door hun persoonlijkheid niet in staat om een goed leven te lijden. Gestoorde elementen in hun persoonlijkheid staan in de weg van hun succes, hun relaties of hun welzijn. De maatschappij is dan wel geen persoon, maar het functioneert wel min of meer als een groot organisme. Maatschappelijke ontwikkelingen en gewoontes kunnen ook ongezond zijn en de ontwikkeling en welzijn van een samenleving beperken. Misschien lijdt onze maatschappij dus ook wel aan een persoonlijkheidsstoornis.. of wellicht een onpersoonlijkheidsstoornis ?

Wij westerlingen staan ons voor op een open en communicatieve samenleving, maar is dat wel zo ? Kruipen mensen niet steeds meer in hun schulp ? Hoe open zijn mensen voor contact ? Met koptelefoons op en achter onze schermpjes vermijden we ieder extern contact zo veel mogelijk. Wie begint er nog een praatje in het openbaar vervoer ? We zijn ons eigen eiland in een woelige oceaan. In een cocon verplaatsen we ons in een steeds drukkere wereld. We zijn eigenlijk gewoon bang. De wereld is te groot geworden, te onkenbaar.

Wie kent zijn buren nog ? Wie vraagt in het openbaar nog om hulp of spreken we nog wel eens iemand ergens op aan ? Mensen die roerloos op straat liggen worden vaker wel dan niet gewoon voorbijgelopen, kinderen die wezenloos alleen in een winkelcentrum dwalen niet aangesproken, zo blijkt uit onderzoek. Vroeger waren we van elkaar afhankelijk, nu kunnen we zogenaamd alles zelf. Met onze machines die ons werk uit handen nemen, met persoonlijk vermaak in een paar klikken of vegen en met kant-en-klaar voedsel kunnen we het prima alleen af. De kapitalistische keten voorziet in al onze behoeften, behalve misschien de belangrijkste behoefte ; de behoefte aan sociaal contact en sociale cohesie. Vereenzaming is een groot probleem in onze maatschappij en zorg voor onze naaste wordt niet meer gevoeld als plicht. Er is toch een zorgsysteem ? Maar is dat systeem niet verworden tot een bureaucratische machine zonder echte compassie ? Vroeger was er ook een zorgsysteem. Namelijk de letterlijke plicht voor je naasten. In lokaal georganiseerde buurtschappen of kluften was de zorg voor zieken en doden geregeld. Je zorgde voor je buren ! Een lokaal zorgsysteem.

Digitale samenleving : onpersoonlijk per definitie ?

Onze interactie spelen zich meer en meer of in de digitale wereld. Een bedankbriefje is een like, een verjaardagswens geen telefoontje, maar slechts een vlugge tekst op iemands profiel.

Computers vergeten je verjaardag nooit, maar of ze er ook echt aan denken ?

Zou het opvallen als mensen in je vriendenlijst worden vervangen door robots die af en toe je bericht liken ? De jeugd van tegenwoordig appt zich suf, maar hoe diepgaand is het contact ? Onderzoek heeft aangetoond dat jongeren van tegenwoordig huiverig zijn om écht te bellen, vooral met instanties en onbekenden. Dit soort communicatie is een stuk lastiger en minder controleerbaar dan tekstcommunicatie. Plooien in de communicatie gladstrijken met emoticons een stuk makkelijker dan met (persoonlijke) woorden. Gemak dient de mens of angst en ontwenning van persoonlijke communicatie ?

De robot economie

Onze producten worden bedacht door teams van mensen in bedrijfsmatige samenstelling en vaak gemaakt in fabrieken en door robots. Een bezield product is zeldzaam, inspiratie of handwerk van de vakman is nauwelijks te bespeuren. Keurig perfect gemodelleerde en afgemeten producten bereiken ons via gedigitaliseerde kanalen. Websites zijn ons portaal, geen verkoper komt er meer aan te pas, slechts afgemeten computer aanbevelingen en gekwantificeerde sterren en reviews van andere gebruikers. Echte oprechte gebruikers of fake accounts ? Wie zal het zeggen en met wie hebben we te maken ? Iemand ergens in de wereld vond dit koffiezetapparaat 4 sterren waard.. tja.

Onze economie draait op cijfers en vakjesdenken. Kopers zijn geen mensen, maar doelgroepen en demografische uitsneden van de markt. Producten worden vaak ontwikkeld voor winstmaximalisatie en niet om het beste product te maken.

Robotisering is tevens een grote kracht achter een onpersoonlijke economie. Zelfrijdende auto’s, bezorgrobots, geen mensen meer nodig in de fabrieken, zelf afrekende kassa’s. Zitten we hier echt op te wachten ? Is een praatje maken met de taxichauffeur of de caissière niet een wezenlijk onderdeel van maatschappelijke cohesie ? En wat is er mis met handwerk in een fabriek ?

De natuur als grondstoffenfabriek

Onze depersoonlijke visie uit zich ook in hoe we met de natuur omgaan. De natuur wordt ingeperkt, ingekaderd leeggeroofd en overwonnen. Dieren zijn geen wezens met een eigen identiteit en persoonlijkheid, maar productiemiddelen. De oceaan wordt stelselmatig leeggevist, vaak zonder veel rekening te houden met bijvangst of visstand. Natuur wordt geoogst zonder rekening te houden met ecosystemen en duurzaamheid. De natuur is een ding wat gebruikt kan worden en weggegooid kan worden als we het niet meer nodig hebben, geen levend systeem wat je moet leren kennen en waar je rekening mee moet houden.

Geldende regels

Geld is het ultieme onpersoonlijke middel. Onze huidige obsessie met geld is dan ook symptomatisch voor een maatschappij met een onpersoonlijkheidsstoornis. Of misschien is deze obsessie juist de oorzaak ?

Iemand die rijk is heeft niet op zijn voorhoofd staan wat hij gedaan heeft om die rijkdom te vergaren. Is het een briljante ingeving geweest, of is deze persoon eigenlijk een profiteur, een afzetter ? In vroegere economische systemen ging de economie meer over relaties tussen mensen. Mensen gunden elkaar iets, geven en nemen, alles via persoonlijk economisch verkeer. Een buurtslager komt niet weg met het verkopen van paardenvlees voor rundvlees en je gunde de bakker wat meer handel als hij was getroffen door een brand of ander onheil. Doordat we een onpersoonlijk economisch systeem hebben bestaan die relaties niet of nauwelijks meer. Geld is geld en van wie of wat je koopt en wat het eigenlijk is, blijft in het ongewis.

Onpersoonlijke kunst

Kunst en muziek was vroeger veel meer een persoonlijke aangelegenheid. Van een schilderij bestaat maar één enkel exemplaar en muziek en toneelvoorstellingen werden in kleine kring vertoond. Met de technische middelen (geluidsversterking, opnameapparatuur)  wordt het publiek groter en  groter en zo ook de afstand van de kunstenaar tot zijn publiek. Kunst als inspiratie werd meer en meer ingewisseld voor vermaak en tot product gemaakt naarmate het publiek groeide. De kunstenaars gingen zich meer en meer schikken naar het publiek in plaats van hun persoonlijkheid leidend te laten zijn. Echte kunstenaars nemen risico’s, geven hun ziel bloot. Om echt geraakt te worden moet het publiek ook open zijn, investeren, door mindere dingen heen kijken. Geen perfect ogende acteur of actrice, geen digitaal strakgetrokken stemgeluid, maar emotie, imperfectie en authenticiteit ! Echte kunst is persoonlijk, het leeft !

 

 Conclusie..

En zo staan we er dus voor. Bang voor onze medemens, wonend in appartementen, ons in leven houdend door middel van een onpersoonlijk economisch systeem dat en passant ook nog eens de aarde uitput en schade toebrengt.

Ik weet niet of er psychosociologen  bestaan, maar wat als een samenleving door deze onpersoonlijkheids-tendens dreigt te ontsporen ? Is onze huidige individualistische samenleving niet eerder een vloek dan een zegen ? Dreigt ze niet van los zand uit elkaar te vallen ? En hoe nu verder ?

Allereerst zullen we ons moeten realiseren dat we afhankelijk zijn van elkaar. Elk product dat we gebruiken is een keten van natuur en mensen. Willen we die mensen kennen, willen we met ze communiceren of willen we ze niet kennen ? Als we een samenleving willen dan moeten we ze kennen ! Geen uitbuiting van mensen in China, geen onduidelijke bron van grondstoffen ! Transparantie is een deel van de oplossing. Maar willen we iets kennen dan moet de menselijke maat ook weer terug komen. Als de wereld te groot en te onkenbaar aanvoelt zullen mensen zich terugtrekken en ook meer egoïstisch gedrag ten toon spreiden. Egoïsme staat diametraal tegenover sociale cohesie. In een échte samenleving denken mensen niet grotendeels vanuit zichzelf, maar zien ze hoe de handeling van de één de ander beïnvloedt en hoe samenwerking gunstig kan zijn voor iedereen.

Om meer relaties aan te gaan met anderen is het van belang om te schakelen van Globaal naar lokaal. Waarom moet ons voedsel of product uit verre streken komen ? Een te lange keten is onpersoonlijk en oncontroleerbaar. Een fractie goedkoper produceren in Azië of gewoon lokaal produceren, inclusief lokale werkgelegenheid ? Of waarom überhaupt in een fabriek, kunnen producten niet beter op maat door een vakman in je buurt gemaakt worden ? Ik zie de volgende toekomst voor me :

Globalisme is uit, Lokaal is in. Geld is uit, ruilhandel (of lokale valuta) is in. Generieke producten zijn uit, producten op maat in. Publieksgeorienteerde kunst is uit, echte kunst is in. In elk lokaal café spelen bandjes, in buurthuizen worden exposities gehouden van lokale kunstenaars. Niet enkele kunstenaars en muzikanten met miljoenen fans, maar tienduizenden kunstenaars en muzikanten met honderden fans. Lokale winkels en bedrijfjes schieten als paddenstoelen uit de grond. Geen ketens en franchises, maar persoonlijke vakmensen met een eigen visie. Samenwerking met de natuur wordt regel, uitbuiting een uitzondering. Mensen gebruiken sociale media niet alleen uit gemakzucht, maar gaan ook nieuwe structuren aan zoals bijvoorbeeld een lokale Whatsapp- of Facebookgroep en organiseren lokale evenementen. Mensen leren hun buren weer kennen en zorgen voor elkaar in moeilijke tijden. De buurtagent komt terug, de buurtboerderij komt en kleinschaligere zorg en onderwijs doen weer hun intreden.

Zo krijgen we een maatschappij waarin de sociale cohesie groeit en raken we verlost van onze collectieve onpersoonlijkheidsstoornis ! Toegegeven, de wereld zal nooit meer zo klein worden als voorheen, sommige aspecten van het globalisme zijn blijvend en ook nuttig. Maar net als een puber die de wijde wereld intrekt en dan op een gegeven moment verdwaalt, zal een reis terug naar huis, naar de roots de boel weer in perspectief brengen. 1000 vrienden op Facebook is leuk, maar 1 vriend om de hoek soms veel nuttiger. Een oprecht compliment en een menselijke ontmoeting beter dan 100 likes. Eten speciaal gemaakt voor jou door iemand anders, beter dan uniforme fabrieksmaaltijden. (meestal dan ;-))

Uiteindelijk zullen we weer begrijpen dat afhankelijk geen zwakte is, maar juist kracht. Dat persoonlijke ontwikkeling niet los staat van maatschappelijke ontwikkeling.

Tot slot een leuk filmpje van een overheidscampagne over aardige mensen (en bange) mensen.. herkenbaar ?

 

Advertenties

Over Adventatious

Independent thinking Human Being
Dit bericht werd geplaatst in Economie, Filosofie, Gezondheid, Internet, Muziek en Kunst, Psychologie, Sociologie en getagged met , , , , , , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Een reactie op Onze maatschappij lijdt aan een Onpersoonlijkheidsstoornis

  1. riktangerman zegt:

    Prima analyse. Word lid van een vereniging, doe vrijwilligerswerk, neem een volkstuintje. Allemaal manieren om lokaal en sociaal te gaan.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s