Links Rechts Paradox : Neurotische politici

Links Rechts Paradox

Links Rechts Paradox

Onder een willekeurige online artikel over Wilders, Islam of de recente terreurdaden in Noorwegen vind in de commentaar sectie een levendige discussie plaats. Nou ja discussie is een groot woord. Links versus rechts. Zwartmakerij,  de linkerhand wijst de rechterhand aan als schuldige en visa versa. De wederzijdse haat laait zienderogen op. Amerika is tot op het bot verdeeld tussen liberalen en conservatieven. Hoe komen we uit deze patstelling ?

De oorsprong van Links/Rechts

Links en rechts zijn geen geloof, geen ideologie, het zijn denkwijzes. De labels hebben volgens de normale geschiedschrijving hun oorsprong in het Franse parlement ten tijde van de Franse revolutie. De koning situeerde in het parlement aan zijn rechterhand de conservatieven (zijn metgezellen) en aan zijn linkerhand de progressieven. Taalkundig wordt links al van oudsher geassocieerd met vriendelijkheid en rechts met rechtlijnig en regels (het recht) Deze indeling in links, rechts vinden we ook terug in onze hersenen, hetzij gespiegeld. Het brein bestaat uit twee helften, de zogenaamde hemisferen, waarvan het linker deel de rechterkant van het lichaam bestuurd en het rechter deel de linker kant.

Het linker deel is voornamelijk logisch georiënteerd, het rechter deel is meer holistisch ,denkt in gehelen. Eigenlijk is ons brein dus een duo. En zoals vaak bij een duo zijn de rollen niet evenredig verdeeld. Een van de helften is vaak dominant.

Uit wetenschappelijk onderzoek is gebleken dat bij Conservatieven de linker hersenhelft  domineert en bij Liberalen de rechter hersenhelft. Ook zijn er verschillen in hun emotionele brein, maar eerst wat verduidelijking over de zogenoemde Hemisferen

Linker hemisfeer :                                                                   Rechter hemisfeer :

taal                                                                                                                           visueel
praktisch, plannen                                                                                                creatief, spontaan
ratio                                                                                                                          gevoel, empathie
individueel *                                                                                                           groep/sociaal *
letterlijk                                                                                                                   figuurlijk metaforisch
ordelijk                                                                                                                    chaotisch hak op de tak
Bestuurt Rechterzijde lichaam                                                                           Bestuurt Linkerzijde lichaam

in taalgebruik :                                                                                                       in taalgebruik :

RECHTS /CONSERVATIEF                                                                         LINKS/LIBERAAL

emoties :                                                                                                               emoties :
plezier, genot en opwinding                                                                                angst depressie en ontspanning

De verschillen in hemisferen komt door verschil in neurotransmitters.(boodschappers in de hersenen) Het linker deel is meer dopamine georiënteerd en dit zorgt voor een enkelvoudige begrip van de realiteit. Vandaar ook de geschiktheid voor logica, taal en stapsgewijze processen. Het rechter deel is meer noradrenaline georiënteerd. Dit zorgt ervoor een meervoudig begrip van de realiteit. Ruimtelijke oriëntatie is een duidelijk voorbeeld van iets met meerdere gezichtspunten, evenals bv creativiteit en humor.

We zien ook  de preferentie van hersenhelft vaak terug in bepaalde beroepsgroepen. Dus als er gesproken wordt over linkse media, dan klopt dit, evenals het rechtse bedrijfsleven. Grappig is ook dat wetenschap, Science , eigenlijk komt van scindere wat onderscheiden, losknippen betekend en dus typisch  linker hersenhelft is en Kunst, Art,  komt van Ar  wat samenvoegen , betekend en dus weer duid op het denken in gehelen, synthese,  de rechter hersenhelft. Een compleet mens doet dus beide, zoals gepropageerd in mijn artikel over de Homo Universalis.

Emoties en persoonlijkheid

Er is onderzoek gedaan naar emotionele verschillen tussen politieke voorkeuren.

Emotionele verschillen

  • Conservatieven zijn angstiger, zien meer gevaar en reageren daar ook agressiever (assertiever?) op
  • Liberalen kunnen beter met conflicterende en onzekere situaties omgaan. (ambiguïteit)

Persoonlijkheids verschillen

  • Conservatieven zijn fatalistischer, de dingen zijn zoals ze zijn. (daarom vaak ook religieuzer)
  • Liberalen willen onrecht wegnemen, “maakbaarheid van de samenleving
  • Conservatieven zijn doorzetters. beginnen=eindigen
  • Liberalen zijn meer op plezier gericht (lossere personen)

Er zijn dus duidelijke verschillen in denkwijze en de wijze waarin omgegaan wordt met gevaar.  Opvallend genoeg lijkt het er dus op dat de emotionele opmaak vaak in de niet dominante hersenhelft zijn oorsprong vind.

Dit onderscheid in zijn zien we duidelijk terug in de praktijk :

  • Kunst en cultuur worden niet gesnapt door rechts (getuige ook de recente bezuinigingen)
  • Ondernemingsgeest en de beperkingen die men ondervind worden niet genoeg onderkent door links (niet praktisch)
  • Roep om veiligheid door rechts, gemakzucht over veiligheid van links

Empathie

Rechts wordt vaak verweten te weinig empathie te hebben. Dit klopt gedeeltelijk. Rechts mist inlevingsvermogen, maar wil op een andere manier beschermen. Rechts ziet de oplossing vaak vanuit een individuele situatie en niet van buiten af. Rechts lost op vanuit een systeem, links lost op door iets van buiten toe te voegen. (uitkering, hulp etc) Het is als de ouder die een kind wil helpen, wanneer laat je het kind het zelf oplossen en wanneer grijp je in ? Dat er ook een teveel aan empathie kan zijn maakt het volgende voorbeeld duidelijk.

Neem het karakter Sjakie uit de Flodder films. Deze maatschappelijk werker wordt bedonderd door de mensen die hij probeert te helpen. Zijn sociale inslag maakt hem blind voor het misbruik. Conservatieven zijn wantrouwender en zien daarom vaker misbruik. Daarom hoor je ze ook zo vaak over misbruik van uitkeringen. (terecht of onterecht,  ze zijn er gespitster op.)

Politieke Invulling : de Paradox

De begrippen conservatief en rechts komen nog vrij aardig overeen, liberaal en links zijn wat meer uit elkaar gedreven. Bij het huidige Liberalisme is de historische strijd tegen onderdrukking en uitbuiting door het kapitaal vervangen door de strijd tegen “Big Government”. Het verlangen naar vrijheid om los te zijn van regels opgelegd door de maatschappij. Het is logisch dat deze behoefte pas gaat spelen als men genoeg te eten heeft en veilig is.

Een bepaalde denkwijze consequent als leidraad gebruiken levert op de lange termijn altijd problemen op.  Hierin schuilt ook de Paradox. Elke situatie vraagt een nieuwe afweging. A priori een van de denkwijzes als de juiste wegzetten is een grove denkfout.

Libertijns gedachtegoed :  extreme vrijheid voor het individu is ook vrijheid om anderen te manipuleren en te onderwerpen en snijdt dus weer in de individuele vrijheid. Het streven naar iets in extremis vernietigd dus het doel.

Sociaal zijn voor je gezin, stad, land of voor de wereld?  Het botst. Ben je voor één Europa, dan help je de zwakkere Europese landen, maar zet je de lagere klasse in je eigen land onder druk. (Poolse arbeiders etc.) Dit is de Paradox ! Een denkwijze is eindig en wanneer te consequent toegepast loopt de boel in de soep. Neem ook het communisme, zo ver nivelleren dat mensen er sterk onder leiden,  hoezo sociaal ?

kijk ook naar  de recente debatten over vrije meningsuiting en immigratie. Die zitten vol paradoxen. Immigranten zijn vvd-ers uit andere landen denk ik altijd maar. Vrijheid voor het individu (om zich hier te vestigen) botst met de vrijheid die tegenstanders van immigratie vaak propageren. Zo ook het vrije woord, alles moet gezegd worden, behalve als het henzelf betreft.

Omstandigheden dicteren de keuze

Maar wat is waarheid, welke keuzes moeten worden gemaakt ? Moet er gekozen worden voor het individu of het collectief ? Dit hangt natuurlijk af van de omstandigheden. In een land als Nederland zijn we van oudsher al van elkaar afhankelijk geweest. Onze strijd tegen het water staat aan de basis van onze sociale inslag, mede als de dichtbevolktheid van ons land.  Over het algemeen kun je zeggen dat steden linkser zijn dan het platteland. Dit kom ook erg duidelijk naar voren in de VS. De steden aan de kusten zijn liberaal en het landelijke binnenland conservatief.

Een ander voorbeeld : wapenbezit. In Nederland is dit sterk beperkt. Wij hebben onze bescherming bij de politie gelegd. Maar woon je in een gebied waar wilde dieren ronddwalen, de politie een lange aanrijtijd heeft vanwege het uitgestrekte landschap, wat doe je dan ? De keuze voor het individu om wapens te bezitten wordt een andere. Prevaleert in Nederland de bescherming van het collectief tegen mogelijke kwaadwillende wapenbezitters, in een andere omstandigheid valt die keuze waarschijnlijk anders uit. Problemen doen zich ook voor als je één regel wilt voor een heel groot gebied met heel verschillende omstandigheden.

De afweging tussen de twee zienswijzes hangt zoals gezegd af van de omstandigheden.  Een goede beschrijving van verschillende maatschappelijke omstandigheden en de normen en waarden die dit oplevert kunnen we vinden in Spiral dynamics. In een volgend artikel zal ik hier verder op ingaan.

De oplossing..

Een oplossing voor de patstelling tussen links en rechts ligt dan ook in wederzijds begrip. Geen van de twee gezichtspunten is de ultieme waarheid, ze zijn beide waar. Een oplossing kan niet worden gevonden in een emotioneel debat. Emoties geven richting aan ideeën, maar daarna moeten we ze los laten. Meditatie en de neurowetenschappen hebben ons geleerd dat in een staat van kalmte de beide hersenhelften het beste communiceren en uiteindelijk synchroniseren. Verplichte meditatie cursus dus maar voor politici ?

Links rechts is geen tegenstelling, zijn geen vijanden. Het zijn zelfs de beste vrienden. De evolutie/god heeft ons twee denkmodi gegeven om te onderscheiden en samen te voegen. Samen zijn zij er voor verantwoordelijk dat wij hier nu zijn. Dus welke hand is nu beter ? Je rechter of je linker ? Voorkeur is prima, maar zou je er één willen missen ?

Advertenties

3 gedachtes over “Links Rechts Paradox : Neurotische politici

  1. Mooi stukje, bedankt. Ben wel benieuwd welke bronnen zijn gebruikt voor dit artikel, vnl. voor mijn eigen research.

    Een rechtsschrijvende linksbeen. 🙂

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s