Het Kwaad

Het Kwaad

Wat is het Kwaad ? Sinds het ontstaan van de mensheid heeft deze vraag tot de verbeelding gesproken. Vele verhalen, mythen en religies pogen antwoorden te vinden op deze vraag. Een verklaring voor goed en kwaad. Waar komt het vandaan, wat bezielt het ?

De Bijbel verteld ons het verhaal van de zondeval. Eva eet, aangespoord door de slang, van de appel van de boom der kennis. Adam volgt haar voorbeeld en zo wordt de mens bewust van goed en kwaad. Vervolgens verbant god hen uit het paradijs en ontneemt hij hen het eeuwige leven. Buiten het paradijs maken zij ook kennis met schaamte, en bedekken zich met kleding.

Een mooi verhaal, maar wat zou het betekenen ? Ik denk dat de verboden vrucht zowel overdrachtelijk als letterlijk gezien kan worden. Er zijn in de plantkunde vele vruchten en planten bekend met een psychoactieve werking. Van voedsel is tevens bekend dat het epigenetisch,  werkend op de genen, is. DNA vormt zich naar de omstandigheden en voeding speelt een grote rol. De Slang waarover gesproken wordt zou heel goed een representatie kunnen zijn van de DNA-helix structuur. Het caduceus teken (2 slangen rond een staf) werd al in de Griekse oudheid als symbool voor geneeskunst gebruikt. De ontwikkeling van de mens (DNA/slang) leidde hem naar de katalysator(vrucht) voor zijn transformatie (epigenitica->DNA) tot een nieuwe mens. Deze verklaring lijkt misschien vergezocht, maar denk aan de taalbarrières en de tijdspanne van duizenden jaren. Allen via metaforen kunnen we informatie uit het verleden begrijpen.

Ook zou je de zondeval kunnen zien als de ontwikkeling van een baby tot volwassene. Op een zeker moment kom het onderscheid tussen goed en kwaad tot stand. Als je weet dat iets fout is, maar je doet het toch, dan zijn zonde en schaamte een logisch gevolg.

Maar bestaat er ook puur kwaad ? Duivels, demonen ? Vele sagen en verhalen gaan over de duivel. In een oud Hollands verhaal wordt Mariken van Nimwegen door hem verleid. Zij verkoopt haar ziel aan hem in ruil voor kennis. Na een zondig leven komt ze tot inkeer en ontvangt uiteindelijk de vergeving Gods. (beter ten halve gekeerd dan ten hele gedwaald) Veel verhalen hebben dit stereo-typische kenmerk gemeen. De duivel neemt vele vormen aan en door list en bedrog weet hij mensen voor zijn plannen te winnen. De duivel is een listig heerschap, hij appelleert aan emoties en zwakheden. (de zeven zonden) Belooft alle kennis, macht en rijkdom die je je kan voorstellen in ruil voor je  ziel. Dit laatste lijkt een soort metafysische wet, het kwaad moet altijd toestemming krijgen. De mens heeft immers een vrije wil !?

Ook onze huidige verhalenvertellers berichten van het kwaad. Eenzelfde worsteling vinden we in de Star Wars films. De keizer (de duivel) verleidt  Anakin Skywalker met een list tot een overgang naar het kwaad en hij transformeert tot Darth Vader. Ook zijn zoon Luke Skywalker ondervind de kracht van het kwaad, maar bezwijkt niet en overwint het kwade imperium.

In The Devil’s Advocate wordt een advocaat(Keanu Reeves) door de duivel (Al Pacino) overgehaald om te werken in zijn prestigieus advocatenkantoor. Hij oogst succes en rijkdom, maar levert zijn moraliteit in. Zijn vrouw gaat er aan onderdoor en uiteindelijk doorziet hij het bedrog. Vol wroeging verlaat hij het ambt van advocaat. Aan het eind van de film valt hij door zijn ijdelheid weer ten prooi aan de duivel. (clip)

Onze huidige wetenschap laat geen ruimte voor demonen en duivels. Als wij praten over iemand die bezeten is, dan komen we al snel uit bij de psychiatrie. Maar ware gekte vernietigd zichzelf.  Veel van het kwaad kunnen we vatten in het hedendaagse begrip psychopaat. (antisociale persoonlijkheid) Dit type mens is emotioneel erg oppervlakkig ontwikkeld en heeft geen vermogen tot empathie. Hij heeft weinig angst en geen schaamte. Fysiek zijn psychopaten ook anders.(meer testosteron, andere hersenstructuur)

Maar waarom zou de psychopaat het kwaad zijn ? Echte vervulling zal een psychopaat nooit voelen. Daarom is het streven gericht op macht, aanzien en materieel succes. Een psychopaat liegt, fijnst en bedriegt zonder schaamte. Een meesteroplichter met een goed verhaal en een valse glimlach.

Volgens de cijfers lijdt 1 op de 20 mensen aan deze persoonlijkheidsstoornis. Maar natuurlijk zijn wij het die lijden. Onze gevangenissen zitten vol met psychopaten. “Succesvollere exemplaren” vinden we op plekken van macht, adoratie en geld, in bijvoorbeeld het bedrijfsleven en de politiek.

Neem personen als Hitler, Pol Pot of Stalin. Het kwaad wat mensen als deze op hun geweten hebben is onnoemelijk. Maar een geweten en dat is het hem nu net,  hadden ze dus niet ! Net als de duivels uit de oude verhalen misbruikten zij onze angsten en zwakheden om ons in het verderf te storten. Hun manipulatie en bedrog was zelfs zo groot dat mensen als dieren werden afgeslacht.

Het woord duivel is volgens mij een vervoeging van het Nederlandse woord euvel. Neemt u mij dat niet kwalijk, niet euvel. In het Duits is duivel “teufel” en het engelse “(d)evil” lijkt er ook op. Euvel betekent naast kwaad, ook ongeluk, rampspoed, ziekte en gebrek. Kwaal, kwelling, kwaad, allemaal woorden om dezelfde energie aan te geven.

Hitler werd in “Siegfried” door Harry Mulisch vergeleken met het niets. Een zwart gat. Als we overeenkomstige  natuurlijke fenomenen zoeken voor het kwaad, is een zwart gat inderdaad een goede vondst. Liefde is gevende, uitstralende energie. Het kwaad neemt, zuigt naar zich toe als een draaikolk en vernietigd alles in zijn pad. Deze twee natuurkrachten zijn de scheppende en de vernietigende energie. Het draait natuurlijk om balans tussen goed en kwaad. Het is aan ons de taak/wil om die balans te waarborgen. Binnen onszelf, maar zeker ook buiten onszelf.

Franse dichter Baudelaire schreef :

Mijn beste broeders, hoed u, want als men stelt dat de vooruitgang en verlichting heeft gezegevierd, weet dan dat het de beste list van de duivel is om de mensheid te laten geloven dat hij niet bestaat.

Advertenties

Over Adventatious

Independent thinking Human Being
Dit bericht werd geplaatst in Media, Oude Wijsheid en nieuwe Wetenschap, Politiek & Bestuur, Psychologie en getagged met , , , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s