Weerklinkende Waarheid

Als vrijdenker schroom ik het niet om in dit blog controversiële onderwerpen aan te snijden. Controverses zijn echter niet voor iedereen even makkelijk hanteerbaar. Emoties nemen vaak  de overhand en een vrije uitwisseling van ideeën is ver te zoeken. Zeker als een bewering gebruikelijke standpunten ondermijnt of onderuithaalt.

Dus als ik met een “sterk verhaal” kom, iets nieuws beweer, dan stuit ook ik op weerstand. En dat is maar goed ook ! Wat ik wil zeggen is dat de tegenstand, die ik en anderen ervaren,  terecht en begrijpelijk is. Mensen willen het goede behouden en elk systeem en geloof wat mensen gediend heeft, verdient het om verdedigd te worden. Enige scepsis is prima. Je gaat een geloof niet overboord gooien op grond van een enkel feit ? Maar wat als de feiten zich opstapelen, erg overtuigend zijn ? Blijft je luisteren of wend je je af ? Mensen sluiten ogen en oren als ze iets niet willen horen.(kinderen doen dit letterlijk, ogen dicht, handen voor de oren)

Onverenigbare feiten en opinies zorgen voor een onaangename spanning.  In de psychologie noemt men dit Cognitieve Dissonantie. Die spanning moet vervolgens opgelost worden. Het nieuwe feit wordt aanvaard, het geloofssysteem verandert, of het feit wordt verworpen. Dit laatste gebeurt meestal niet op rationele gronden.

Enkele drogredenen of rationalisaties die mensen gebruiken al ze met “afwijkende” informatie worden geconfronteerd :

  • Als het zo was, zou ik er allang van gehoord hebben. Mensen willen niet voor gek versleten worden en verzwijgen vaak dingen om in de pas te lopen, tel daarbij de bewuste bewaking, het taboe verklaren van meningen en ideeën, en je hebt genoeg redenen voor een gebrekkige informatie voorziening.
  • Als veel mensen  iets geloven is het vast waar, als weinigen het geloven dus niet. Waarheid is geen democratie.
  • Het in twijfel trekken van de bron. Vaak wordt ook een “zogenaamde” hogere autoriteit te berde gebracht. Als die het tegendeel beweert moet de nieuwe informatie wel onjuist zijn. Strepen tellen dus. Een bewering moet op zijn eigen merites beoordeeld worden.    
  • “Extraordinary claims require extraordinary evidence” (Carl Sagan schrijver, astronoom)  Mooi gesproken, maar dit moet voor een ieder gelden. Veelal worden eigen beweringen nauwelijks kritisch bekeken en die van de “uitdager”   microscopisch onderzocht en op alle slakken wordt zout gestrooid. Vaak is het originele idee helemaal niet zo bewezen.

Het is vaak zo dat mensen met een bepaald geloof of opinie bijna een stam vormen. Tribalistische emoties komen boven drijven. Het ene kamp tegen het andere kamp. Wij hebben de waarheid in pacht, wij zijn het licht van de wereld. Religies, politici en wetenschappers hebben hier een handje van.

Informatie word soms ook bewust onderdrukt of zelfs gemanipuleerd. In situaties waar (grote) belangen in het spel zijn doen mensen of instituties de waarheid vaak geweld aan. Neem de wetenschapper die zijn hele leven aan een theorie gewijd  heeft en ineens bewijs van het tegendeel vindt ? Onderdrukken ? Kerken hebben eeuwenlang vele waarheden ontkend en ondergeschoffeld.  Zo was de Aarde het middelpunt van het universum (geocentrisch), wij stonden immers in het centrum van Gods schepping ? Dat de zon het middelpunt van ons zonnestelsel is (heliocentrisch) , was “nicht in Frage”  Dikke pech voor Galileo, die de bewijzen van deze stelling vond. In de ban door de kerk, de ketter !

Echte waarheid weerklinkt. Het resoneert met alles wat je gelooft en weet. Waarheid is confronterend maar bevrijdt Het maakt je los van iets. Dit is beangstigend, maar uiteindelijk komt er een beter geloof of systeem voor in de plaats. De waarheid vraagt een lange adem. Soms gaan er generaties over heen. Een kritieke massa moet  worden bereikt voor een algemene opinie veranderd.

“First they ignore you, then they ridicule you, then they fight you, then you win.” Mahatma Gandhi

Tot slot een kort stukje van de Amerikaanse Comedian Bill Hicks . Weerklinkende waarheid wat mij betreft !

Advertenties

Over Adventatious

Independent thinking Human Being
Dit bericht werd geplaatst in Paradigma, Politiek & Bestuur, Psychologie en getagged met , , , , , , , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s